แมลงปอ การกำเนิดแมลงปอ

แมลงปอ

สัตว์โลกหน้ารู้ การกำเนิดแมลงปอ

 

แมลงนักล่า ที่สำคัญตัวหนึ่ง ได้แก่ แมลงปอ (dragonfly) จัดอยู่ ในอันดับ Odonata แมลงปอนับว่าเป็น แมลงโบราณมาก พวกหนึ่งที่พบตั้ง แต่สมัยดึกดำบรรพ์ โดยพบซากฟอสซิล ของมันในสมัยเพอร์- เมียน (330-335 ล้านปีมาแล้ว) แมลงปอสามารถปรับตัวให้เข้ากับสภาพแวดล้อมได้ดีมาก จึงยังไม่สูญพันธุ์ และแพร่พันธุ์อยู่จนถึงปัจจุบัน ซึ่งทั่วโลกมีทั้งหมดประมาณ 4,500 ชนิด เจออยู่ทั่วๆไปโดยเฉพาะอย่างยิ่งในแถบร้อน ตามธรรมดาจะพบแมลงปอบินฉวัดเฉวียนอยู่เหนือแหล่งน้ำ สระ บ่อ อื่นๆอีกมากมาย เป็นแมลงที่บินเก่งที่สุด บินได้เร็ว และไกล บางจำพวกบินได้เร็วถึง 90 ไมล์ต่อชั่วโมง เคยเจอแมลงปอบางชนิดบินย้ายถิ่นจากประเทศออสเตรเลีย ไปแทสมาเนีย เป็นระยะระยะไกลถึง 200 ไมล์

 

แมลงปอเป็นแมลงที่มีประโยชน์ทางเศรษฐกิจมาก ทั้งตัวแก่และตัวอ่อนเป็นตัวห้ำที่สำคัญใช้ปราบศัตรูพืช คอยจับแมลงอื่นเป็นอาหาร ก็เลยนับเป็นนักล่าตัวฉกาจ เมื่อจับเหยื่อได้จะกินโดยทันทีถึงแม้ว่ายังบินอยู่ใน อากาศ เหยื่อของมันเช่น ตัวริ้น ยุง แมลงวัน แมลงปอตัวใหญ่จะจับ กินกระทั่งผึ้ง ผีเสื้อช่วงกลางคืน และแมลงตัวใหญ่อื่นๆมีผู้สังเกตว่า แมลงปอสามารถกินยุงได้ครั้งละมากกว่า 100 ตัว กินแมลงหวี่ขาวในไร่ ยาสูบได้ชั่วโมงละกว่า 50 ตัว ตัวอ่อนอาศัยอยู่ในน้ำ กินสัตว์น้ำหลายชนิด เช่น ลูกน้ำ ลูกกบ ลูกปลา ตัวอ่อนของแมลงปอมีริมฝีปากล่าง ซึ่งเปลี่ยนแปลงไปเป็นอวัยวะ ใช้จับเหยื่อเรียกหน้ากาก (mask) ยาวถึง 1 ใน 3 ของลำตัว เมื่อไม่ใช้จะ หดพับไว้ใต้หัว ดูคล้ายสวมหน้ากาก จับเหยื่อได้เร็วมาก ตัวอ่อนสามารถ กินลูกน้ำได้ถึง 60 ตัวใน 10 นาที

แมลงปอตัวเมียจะตกไข่บนผิวน้ำหรือพืชที่อยู่ริมน้ำ และแมลงปอ มีการเลือกสถานที่ออกไข่อย่างละเอียดลออ บางชนิดชอบวางไข่ในน้ำนิ่ง บางชนิดมักจะวางไข่ในสายน้ำเชี่ยวกราก แต่ว่าไข่ของพวกนี้จะมีใย ยึดติดกับพืชน้ำ บางทีเราจะมองเห็นแมลงปอบินฉวัดเฉวียนเหนือพื้นน้ำ เอาก้นวักน้ำ เพื่อปลดปล่อยไข่ลงในน้ำ ไข่ของแมลงปอจะมีสารประเภทวุ้น (gelatin) หุ้มห่ออยู่  เมื่อลอยไปติดพืชที่ขึ้นอยู่ในน้ำจะเกาะแน่น ส่วนแมลงปอที่อยู่ ในป่าทึบบางทีอาจไข่ไว้บนใบไม้แห้ง บางประเภทไข่ในน้ำซึ่งยังอยู่ตามโพรงไม้ ยอดไม้ บางจำพวกไข่ในหนองบ่อน้ำที่เปียกชื้น อย่างไรก็แล้วแต่มันพยายามเลือก สถานที่ที่ตกไข่ซึ่งทำให้ตัวอ่อนเมื่อออกจากไข่สามารถปรับตัวให้กับ สถานการณ์แวดล้อมในที่นั้นได้

 

แมลงปอจะวางไข่ได้ตลอดปี ปีละหลายครั้ง ครั้งละ 500-600 ฟอง อายุของไข่ประมาณ 10-15 วัน อายุของตัวอ่อนไม่แน่นอนแล้ว แต่ชนิด บางชนิดตัวอ่อนมีอายุประมาณ 1 เดือน แต่บางชนิด ตัวอ่อน มีอายุถึง 5-6 ปี ตัวอ่อนจะหายใจด้วยเหงือก (gill) ซึ่งอยู่ที่ก้น มันหายใจโดยสูบน้ำเข้าออกทางช่องก้นของมัน แต่ว่าถ้าหากว่ามันตกใจ มันจะพ่น น้ำพรวดพราดออกมาจากก้น และก็ด้วยแรงพ่นนี้ตัวของมันก็จะพุ่งไปด้านหน้า อย่างเร็ว ตัวอ่อนลอกคราบได้มากกว่า 10 ครั้ง ไม่มีระยะดักแด้

เมื่อตัวอ่อนเติบโตสุดกำลัง จะโผล่พ้นน้ำ คลานขึ้นมาอยู่บน ฝั่งหรือบนพืชที่ขึ้นอยู่ในน้ำ จะลอกคราบครั้งสุดท้าย ปรากฏรอยปริบนหลังของ มัน แล้วตัวแก่ของแมลงปอก็จะค่อยๆโผล่ออกมา ตอนแรกปีกยังเปียกชื้น และยับยู่ยี่ ต่อมาสักครู่ประมาณ 1-1 ชั่วโมงครึ่ง มันก็สามารถขยายตัว จนกระทั่งมีขนาดโตเต็มที่พร้อมที่จะบินได้ ในระยะ 1-2 วันแรก จะมีสีซีด เมื่อ สี (pigment) เจริญดีแล้ว ก็จะมีสีสดเสมือนตัวสมบูรณ์เต็มวัยทั่วๆไปในหมู่แมลงด้วยกัน แมลงปอนับเป็นแมลงที่ดุร้าย กินแมลงอื่น ทุกจำพวกไม่เลือก เป็นตัวห้ำ ทั้งชีวิตตลอดตัวอ่อนรวมทั้งตัวแก่รอปราบ แมลงที่เป็นศัตรูพืชรวมทั้งช่วยกำจัดยุง ซึ่งเป็นพาหะในการนำเชื้อโรค จึงมี ประโยชน์ในด้านการควบคุมทางชีววิธี (biological control)