ปลาบู่เขือคางยื่น ปลาปักเป้าสมพงษ์

ปลาบู่เขือคางยื่น ปลาปักเป้าสมพงษ์

ปลาบู่เขือคางยื่น (อังกฤษ: Bearded worm goby; ชื่อวิทยาศาสตร์: Taenioides cirratus) ปลาที่อาศัยอยู่ในน้ำเค็มชนิดหนึ่งซึ่งสามารถปรับตัวให้อยู่ในน้ำกร่อยได้ ในตระกูลปลาบู่ (Gobiidae) มี รูปร่างยาวคล้ายงู หัวเหมือนปลาบู่ทั่วๆไป แต่ว่าหน้าหัก คางยื่นออกมาเล็กน้อย ปากกว้าง มีฟันเป็นซี่แหลมขนาดเล็กในปาก ใต้ปากล่างมีติ่งเนื้อยื่นออกมาโดยรอบ ตามีขนาดเล็กมาก ครีบอกมีขนาดใหญ่ ครีบหลัง ครีบก้นไม่ต่อเนื่องกับครีบตูด ลำตัวลื่นมาก มีเกล็ดขนาดเล็กละเอียด พื้นสีลำตัวเป็นสีชมพูหรือเหลืองเหลือบทองในบางตัว2 ยาวเต็มที่ประมาณ 30 นิ้ว

อาศัยอยู่ในป่าชายเลนหรือป่าจากปากแม่น้ำ โดยขุดรูอยู่ในดินโคลน ออกหากินในกลางคืน และอาศัยอยู่ในที่ๆไม่จำเป็นต้องใช้แสงสว่าง ตาจึงปรับสภาพให้มีขนาดเล็ก กินอาหารได้หลากหลาย ตั้งแต่ สัตว์น้ำขนาดเล็กรวมถึงซากพืช ซากสัตว์

 

พบกระจายอย่างกว้างขวาง ตั้งแต่ชายฝั่งทะเลแอฟริกาตะวันออก, เอเชียใต้, เอเชียตะวันออกเฉียงใต้จรดโอเชียเนียและเอเชียตะวันออก

ไม่จัดเป็นปลาเศรษฐกิจ แต่สามารถนำมาบริโภคได้ โดยไม่มีพิษหรืออันตรายใดๆเช่น ทอดกระเทียม3

ด้วยรูปร่างประหลาดแลดูคล้ายงูหรือมังกรนี้ จึงมักถูกจับมาขายในตลาดปลาสวยงามบ่อยๆโดยมีชื่อเรียกเฉพาะว่า “มังกรแยงซีเกียง” หรือ “มังกรเงิน มังกรทองคำ” หรือ “ดราก้อนบอล” หรือสุดแต่ผู้ขายจะตั้งชื่อ ซึ่งผู้ขายมักจะบอกว่า เป็นปลาหายากจากแดนไกล สามารถเลี้ยงในน้ำจืดได้ แต่การนำมาเลี้ยงจริงๆมักไม่รอดเพราะปลาไม่สามารถปรับตัวให้เข้ากับสภาวะในสถานที่เลี้ยงได้4

 

มีชื่อเรียกอื่นๆอีก เช่น “ปลาเขือ”, “ปลาเขือหน้าผี”, “ปลาเขือยักษ์”, “ปลาเขือแดง” หรือ “ปลาเขือลื่น” ฯลฯ

ปลาบู่เขือคางยื่น

Gobioides cirratus Ford 69.jpg

สถานะการอนุรักษ์

ไม่มีข้อมูล (IUCN 3.1)1

การจำแนกชั้นทางด้านวิทยาศาสตร์

ไฟลัม: Chordata

ชั้น: Actinopterygii

ชั้น: Perciformes

สกุล: Gobiidae

สกุล: Taenioides

สปีชีส์: T. cirratus

ชื่อทวินาม

Taenioides cirratus

(Blyth, 1860)

ชื่อพ้อง

ปลาปักเป้าสมพงษ์

ปลาปักเป้าสมพงษ์ (อังกฤษ: Redeye puffer, Sompong’s puffer; ชื่อวิทยาศาสตร์: Carinotetraodon lorteti) ปลาที่อาศัยอยู่ในน้ำจืดชนิดหนึ่ง อยู่ในตระกูลปลาปักเป้าฟันสี่ซี่ (Tetraodontidae) มีพื้นลำตัวสีเทาอมเขียว ใต้ท้องสีขาว มีลวดลายสีเทาเข้มขนาดใหญ่พาดบนแผ่นหลังและข้างลำตัว สามารถปรับเปลี่ยนสีลำตัวให้เข้มหรือจางได้ตามสิ่งแวดล้อม ตามีสีแดงสามารถกรอกกลิ้งไปมาได้ เพศผู้และตัวเมียความแตกต่างกันอย่างเห็นได้ชัด โดยปลาตัวผู้จะมีขนาดลำตัวที่ใหญ่กว่า ตัวสีแดง ขณะที่ตัวเมียมีขนาดเล็ก มีลำตัวสีเขียวมีลาดพิงตามลำตัว มีขนาดโตเต็มที่ประมาณ 3 นิ้ว พบกระจายอยู่ทั่วไปตามแม่น้ำลำคลองทั่วประเทศ โดยมักหลบอยู่ใต้กอผักตบชวา หรือในบริเวณน้ำกร่อยตามชายฝั่งของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ในประเทศไทยพบได้แม้แต่ในพื้นที่ฝั่งธนบุรีของกรุงเทพมหานคร

 

เป็นปลาที่มีนิสัยก้าวร้าว มักกัดกันเองเสมอๆปัจจุบัน สามารถเพาะขยายพันธุ์ได้แล้วในตู้เลี้ยง โดยจะวางไข่ในน้ำกร่อย3

ปลาชนิดนี้ถูกค้นพบโดยคนไทย จึงตั้งชื่อเพื่อเป็นเกียรติแก่ผู้ค้นพบ คือ นายสมพงษ์ เล็กอารีย์ ซึ่งเป็นนักธุรกิจส่งออกปลาสวยงาม 

นิยมเลี้ยงเป็นปลาสวย แล้วก็มีชื่อเรียกอื่น ได้แก่ “ปลาปักเป้าตาแดง” ฯลฯ

ปลาปักเป้าสมพงษ์

สถานะการอนุรักษ์

ความเสี่ยงต่ำ (IUCN 3.1)1

การจำแนกชั้นทางด้านวิทยาศาสตร์

อาณาจักร: Animalia

ไฟลัม: Chordata

ชั้น: Actinopterygii

อันดับ: Tetraodontiformes

ตระกูล: Tetraodontidae

สกุล: Carinotetraodon

สปีชีส์: C. lorteti

ชื่อทวินาม

Carinotetraodon lorteti

(Tirant, 1885)

ชื่อพ้อง

Carinotetraodon chlupatyi

Monotreta tiranti

Tetraodon lorteti

Tetraodon somphongsi

Tetrodon lorteti

Tetrodon sompongsei